Alek Biesiada (@lekbiesiada) – jest lekarzem i na co dzień pracuje w gabinecie lekarza rodzinnego, a także jako lekarz hospicjum domowego. Obecnie odbywa specjalizację z medycyny rodzinnej. Blog i podcast stworzył z potrzeby dzielenia się wiedzą i z głębokiego przekonania, że edukacja Pacjentów i Ich Bliskich jest kluczem do zdrowia. Dlatego opowiada o medycynie. Od początku. Do końca. Dla Ciebie i Twoich Bliskich.
Ostatnio mówiłem o badaniach przesiewowych, dziś poruszę temat badań profilaktycznych. Wydawać by się mogło, że nie ma między nimi żadnej różnicy. One również pomagają wykryć chorobę na bardzo wczesnym etapie. Często, gdy jeszcze nie widać pierwszych objawów.Badania przesiewowe posiadają jednak pewną swoistą strukturę. Na to, czy należy je wykonywać wpływają nie tylko decyzje podejmowane na poziomie naukowym. Decydują także politycy, wskazując które badania należy wykonywać w danej populacji. Z badaniami profilaktycznymi jest nieco inaczej. Jak zawsze zapraszam na bloga:https://lekarzrodzinny.blog/badania-profilaktyczne/(Nie)tylko w POZ?Zasadniczo w Polsce wykonuje się badania profilaktyczne w ramach POZ tylko w tym zakresie, o którym mówiłem ostatnio. Dla osób chcących zapoznać się z poprzednim artykułem załączam link https://lekarzrodzinny.blog/badania-przesiewowe/. Oznacza to więc, że bada się osoby w 35 – tym , 40-tym, 45-tym, 50-tym oraz 55-tym roku życia. Te badania mają wykluczyć choroby układu sercowo – naczyniowego. Oczywiście zakres badań, które można wykonać w zakresie profilaktyki jest znacznie szerszy.PodstawyJuż na wstępie chciałbym nadmienić, że wiele możesz zbadać samodzielnie! Samemu można, na przykład skontrolować masę ciała, zmierzyć wzrost i w ten sposób wyliczyć BMI. By to zrobić można skorzystać z dostępnych w internecie kalkulatorów, w których podajemy płeć, wagę oraz wzrost. W ten sposób dowiemy się czy nasza waga jest prawidłowa, czy też mamy niedowagę, nadwagę lub otyłość. Mając takie dane, warto udać się na wizytę lekarską. W ten sposób oszczędzamy czas, a lekarzowi dostarczamy podstawowych informacji na temat naszego zdrowia. Samodzielnie, w warunkach domowych można również wykonać pomiar ciśnienia tętniczego. Zwracam przy tym uwagę, że optymalnie powinno być ono mierzone dwa razy na dobę, przez okres kilku dni. Ja zwykle zalecam tygodniowy pomiar ciśnienia, rano i wieczorem. Badanie należy wykonywać w podobnych okolicznościach, czyli np. codziennie po śniadaniu czy po kolacji. Pozwoli to otrzymać wiarygodny obraz ciśnienia tętniczego. W domowym zaciszu można też zbadać poziom cukru we krwi. Część z nas ma przecież w rodzinie osoby chore na cukrzycę, które posiadają glukometr. Najlepiej jest wykonać pomiar poranny, zaraz po wstaniu z łóżka, pamiętając o tym, by ostatni posiłek spożywać 12 -14 godzin wcześniej. SpirometriaJednym z badań, które można wykonać także na zlecenie lekarza rodzinnego jest badanie spirometryczne. O nim także była mowa ostatnio. Zwracam jednak uwagę, że lekarz POZ może skierować Was na spirometrię, jeśli zauważy ku temu wskazania. Przede wszystkim mam tu na myśli palenie tytoniu. Poziom PSAO tym także już pisałem i mówiłem: https://lekarzrodzinny.blog/rozrost-prostaty-i-badanie-psa/ . Chciałbym jednak przy tym podkreślić, że panowie powinni pamiętać o badaniu prostaty. Może ono być wykonywane per rectum w gabinecie lekarskim lub poprzez oznaczanie poziomu antygenu sterczowego czyli badanie poziomu PSA.Inne badaniaMorfologia, OB oraz badanie ogólne moczu należą do podstawowych badań, które można wykonać samodzielnie lub na zlecenie lekarza. Warto pamiętać, by robić je regularnie, wraz z badaniem poziomu cukru. Raz na 4 -5 lat zaleca się badanie poziomu cholesterolu. Kontrola stomatologicznaZwracam uwagę, że jest ona również jednym z badań profilaktycznych. Pamiętajmy, aby odwiedzać gabinet stomatologiczny nie tylko wtedy, gdy coś nas boli lub wypadnie nam plomba. Ważne jest, by już od wczesnego dzieciństwa unikać zmian chorobowych w obrębie jamy ustnej. Warto udać się na wizytę do stomatologa z Bliskimi, by mógł on zbadać kontrolnie wszystkich członków rodziny. Pamiętajmy, że prewencja chorób zębów stanowi także profilaktykę chorób układu krążenia. O tym mam nadzieję napiszę jeszcze kiedyś. Ciąża i jej planowanieSzczególna sytuacja wymagająca wykonania badań. Zawsze warto wcześniej porozmawiać ze swoim lekarzem rodzinnym, który zna naszą historię – wywiad chorobowy i rodzinny. Należy też skonsultować się z ginekologiem. W ten sposób można optymalnie zaplanować przygotowanie do ciąży oraz odpowiednio wcześnie wykonać potrzebne badania.Poziom witaminy DZasadniczo nie ma wskazań do rutynowego wykonywania takiego badania. Jednak zwracam uwagę uwagę, że w polskich warunkach klimatycznych zdecydowana większość z nas ma całoroczny niedobór witaminy D, nawet mierzony w okolicach wakacji, kiedy słońce świeci najmocniej. Oznacza to, że suplementacja powinna nam towarzyszyć całe życie – od okresu noworodkowego do najstarszych seniorów. Niekoniecznie należy dodatkowo kontrolować poziom witaminy D poprzez wykonywanie badań laboratoryjnych.Badanie tarczycy Uważam, że jak najbardziej powinno się je wykonywać. Szczególnie wtedy, gdy istnieją wskazania do tego badania, tzn. kontrola lekarska ujawnia, że występują pewne nieprawidłowości lub konkretne objawy. W takich sytuacjach lekarz podpowie, które z badań tarczycy należy wykonać. Zapraszam na bloga i do poprzednich nagrań i wpisów:https://lekarzrodzinny.blog
Badania przesiewowe wykonywane są w celu szybkiego wykrycia wczesnych etapów choroby. Przeprowadza się je u Pacjentów będących w wyższej grupie ryzyka.Osoby do badań przesiewowych kwalifikowane są na podstawie płci, wieku czy też obciążeń chorobami w rodzinie. Dla tych Pacjentów przygotowana jest właśnie specjalna diagnostyka. O niej słów kilka w niniejszym materiale.Więcej na: https://lekarzrodzinny.blog/badania-przesiewowe/Mammografia – co powinnaś o niej wiedzieć?W ramach NFZ mogą ją bezpłatnie wykonać Pacjentki między 50-tym a 69-tym rokiem życia. Z badania można skorzystać co 2 lata. Przy czym istnieją pewne, bardzo szczegółowo określone wskazania do wykonywania jej częściej, czyli co roku. Należy tu przede wszystkim wymienić obciążenie chorobami nowotworowymi. Badanie można wykonywać już od 25 roku życia (także z refundacją NFZ). Istotne jest tutaj obciążenie genetyczne chorobami nowotworowymi gruczołu piersiowego w rodzinie. Te dwa tematy możesz doczytać na blogu: USG gruczołu piersiowego – uzupełnienie mammografiiSamobadanie piersi – wykonywać czy nie?https://lekarzrodzinny.blog/badania-przesiewowe/Cytologia – badanie w kierunku nowotworu szyjki macicyW Polsce objęte są nim Pacjentki między 25-tym a 59-tym rokiem życia. Badanie na NFZ przysługuje raz na 3 lata. Jeśli występują czynniki ryzyka – zakażenie wirusem HIV, przyjmowanie leków immunosupresyjnych, zakażenie HPV – typem wysokiego ryzyka, to cytologię wykonuje się częściej, czyli raz do roku. W oparciu o literaturę oraz wytyczne międzynarodowe uważam, że badanie to powinno być wykonywane co roku. Należy przy tym pamiętać, że nawet kobiety szczepione przeciwko wirusowi HPV, odpowiedzialnemu za część nowotworów szyjki macicy, nie są zwolnione z wykonywania cytologii. Profilaktyka chorób układu krążeniaPacjentom mającym odpowiednio 35, 40, 45, 50 i 55 lat lekarz rodzinny może zlecić wykonanie badań w POZ. Jest to m.in. oznaczenie stężenia cukru we krwi i poziomu lipidów – cholesterolu i trójglicerydów. Do profilaktyki chorób układu krążenia należy także zbadanie ciśnienia tętniczego, określenie BMI (pomiar wzrostu i wagi) oraz wywiad i badanie fizykalne. Jest to niezwykle istotne. Należy bowiem podkreślić, że te proste badania umożliwiają wykrycie ryzyka choroby układu sercowo – naczyniowego. Mogą się również przyczynić do redukcji tego ryzyka oraz przekazania Pacjentowi zaleceń czy też wdrożenia odpowiedniego leczenia. Nie omijaj tych podstawowych badań! Kolonoskopia – badanie w kierunku nowotworu jelita grubegoW ramach NFZ mogą ją bezpłatnie wykonać Pacjenci między 55-tym a 64-tym rokiem życia. Osoby z tej grupy otrzymują imienne zaproszenie na to badanie. Jeśli jednak go nie otrzymaliście, to nic straconego. Jeżeli bowiem w ciągu ostatnich 10 lat nie wykonywaliście kolonoskopii i mieścicie się w przedziale między 50-tym a 65-tym rokiem życia, to możecie się sami zgłosić na takie badanie. USG jamy brzusznej wykrywające tętniaka aorty brzusznejZdecydowanie może być ono stosowane jako badanie przesiewowe u konkretnej grupy Pacjentów. Badania wykonywane są u mężczyzn w wieku 65 lat i powyżej, u których stwierdzono występowanie co najmniej trzech czynników ryzyka sercowo-naczyniowego, spośród wymienionych poniżej: - choroba wieńcowa, - palenie tytoniu, - nadciśnienie tętnicze, - hiperlipidemia. Celem realizacji Ogólnopolskiego programu badań przesiewowych w kierunku tętniaka aorty brzusznej jest zwiększenie wykrywalności tętniaków aorty brzusznej. W latach 2018-2020 planowane jest objęcie badaniem przesiewowym 30 tys. osób. Na badania można zarejestrować się za pośrednictwem ogólnopolskiej infolinii, pod nr tel. (22) 417 13 25. Inna profilaktyka:- Profilaktyka gruźlicy- Profilaktyka chorób odtytoniowychWięcej na: https://lekarzrodzinny.blog
Choroba pneumokokowa jest szczególnie groźna dla najmłodszych… i dla najstarszych. Pneumokoki mogą wywoływać zapalenie płuc czy zapalenie opon. Chorujesz na cukrzycę? Na choroby serca? Rozważ szczepienie.Więcej na: https://lekarzrodzinny.blog (także o innych szczepieniach dla dorosłych)Dwoinka zapalenia płuc (łac. Streptococcus pneumoniae) inaczej po prostu pneumokok jest bardzo rozpowszechnioną bakterią w naszym otoczeniu. Znamy ponad 90 serotypów, które odpowiadają za szereg różnych objawów (wbrew swojej nazwie nie wywołuje jedynie zapalenia płuc), obarczonych ryzykiem ciężkiego przebiegu i wielu poważnych powikłań.Do najcięższych postaci choroby wywoływanej przez pneumokoki (tzw. pneumokokowej choroby inwazyjnej) należą: zapalenie płuc, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, sepsa. Poważnym powikłaniem choroby pneumokokowej może być między innymi głuchota. Pneumokoki wywołują również zapalenie ucha, zapalenie zatok. Jeżeli bakteria ta zaatakuje osobę z grupy ryzyka, to konsekwencją rozwiniętej choroby pneumokokowej może być nawet zgon. Szczepienie przeciw pneumokokom chroni osoby z grupy ryzyka przed najgroźniejszymi postaciami zakażenia pnemokokowego (chorobą inwazyjną) i pozwala uniknąć powikłań poinfekcyjnych. Większość zakażeń inwazyjnych jest wywoływana przez ograniczoną liczbę serotypów pneumokoków wchodzących w skład szczepionek.Szczepienie przeciw pneumokokom jest dla osób dorosłych szczepieniem nieobowiązkowym, zalecanym. Dla dzieci jest szczepieniem obowiązkowym.Dostępne są szczepionki dwóch producentów:10- walentna (chroni przeciw 10 serotypom),13-walentna.Szczepionkę podaje się osobom dorosłym 1 raz.Szczepionka chroni przed zakażeniami pneumokokami, które są coraz bardziej lekooporne.Jak szczepienie przeciw pneumokokom wpływa na Twoją odporność?Przede wszystkim daje ochronę przed zachorowaniem na inwazyjną chorobę pneumokokową, a także na inne postaci choroby pneumokokowej: zapalenie płuc, zapalenie ucha środkowego, zapalenie zatok, które są wywołane przez typy pneumokoka zawarte w szczepionkach. Ogranicza również rozprzestrzenianie się pneumokoków, eliminując stan oraz szczepy oporne na antybiotyki.Jaka jest skuteczność szczepienia przeciw pneumokokom?Przeciwciała ochronne powstaną u 90-95% osób zaszczepionych. Badania wykazują skuteczność szczepionek na poziomie 50-85% w zapobieganiu inwazyjnej chorobie pneumokokowej u dorosłych bez zaburzeń odporności.Czy powinieneś zaszczepić się przeciw pneumokokom?Już jedna twierdząca odpowiedź na poniższe stwierdzenia jest wskazaniem do szczepienia:Mam > 50 lat.Choruję na przewlekłą chorobę sercowo-naczyniową (nie dot. osób cierpiących na nadciśnienie tętnicze krwi).Cierpię na przewlekłą chorobę wątroby.Mam cukrzycę.Choruję na przewlekłą chorobę płuc.Jestem zakażony wirusem HIV.Cierpię na chorobę krwi (białaczka, chłoniak, szpiczak).Choruję na uogólnioną chorobę nowotworową.Nadużywam alkoholu.Choruję na przewlekłą chorobę nerek.Cierpię na zespół nerczycowy.Przebyłem przeszczep szpiku lub narządów wewnętrznych.Pozostaję na długotrwałym leczeniu immunosupresyjnym.Nie mam śledziony.Mam rozpoznane upośledzenie funkcjonowania śledziony.Jestem zakwalifikowany do zabiegu usunięcia śledziony.Przebyłem uraz, który powoduje wyciek płynu mózgowo-rdzeniowego.Mam rozpoznane zaburzenie odporności.Jestem po wszczepieniu lub jestem zakwalifikowany do wszczepienia implantu ślimakowego. Kiedy i w jaki sposób możesz zaszczepić się przeciw pneumokokom?- Szczepionka podawana jest w formie podskórnego lub domięśniowego zastrzyku w ramię.- Szczepienie składa się z jednej dawki.Dawka przypominająca:Stosowana, jeżeli jesteś w grupie wysokiego ryzyka, o czym poinformuje Cię Twój lekarz pierwszego kontaktu lub leczący Cię lekarz specjalista. Dawka przypominająca może zostać podana najwcześniej po upływie 3 lat, optymalnie po 5 latach od I dawki szczepionki.Pamiętaj…… aby rozważyć zaszczepienie się przeciw pneumokokom, jeżeli ktoś z Twojego bliskiego otoczenia cierpi na zaburzenia odporności lub choruje przewlekle, przebywasz w otoczeniu dzieci do lat 5, jesteś w wieku od 19 do 64 lat i palisz papierosy.…że szczepienie nie chroni Cię w 100% przed infekcją dwoinką zapalenia płuc – taką jak ostre zapalenie ucha środkowego czy zapalenie zatok, ale zabezpiecza Cię przed ciężkim przebiegiem choroby i jej powikłaniami! …że dwoinka zapalenia płuc występuje w przyrodzie w wielu różnych odmianach, tzw. serotypach, dlatego niemożliwe jest uzyskanie odporności za pomocą szczepionki na wszystkie choroby wywoływane pneumokokami. W szczepionkach uwzględniono te typy dwoinki, które odpowiedzialne są za najgroźniejsze postaci zakażenia, tzw. zakażenia inwazyjne oraz te, które najczęściej wykazują oporność na leczenie.… lekkie przeziębienie, a nawet gorączka do 38,0⁰C nie dyskwalifikuje Cię z możliwości zaszczepienia się!… aby koniecznie i jak najszybciej poinformuj swojego lekarza pierwszego kontaktu, jeżeli po szczepieniu wystąpiły u Ciebie inne niż wymienione powyżej objawy uboczne!Gdzie się udać?Szczepionkę można nabyć w zasadzie w dowolnej aptece na podstawie recepty wystawionej przez lekarza (rodzinnego). Szczepienie wykonywane jest w punkcie szczepień (w POZ), po wcześniejszej kwalifikacji (badanie lekarskie i wywiad, zwłaszcza w kierunku alergii).Zapraszam na: https://lekarzrodzinny.blog
Mimo, że elektroniczna recepta weszła do powszechnego użycia już w styczniu 2020 roku, to wciąż krąży wokół niej wiele pytań. Zgłaszacie się z nimi do mnie, zarówno do gabinetu lekarza rodzinnego, jak i pytacie w internecie. Ten artykuł powstał w celu wyjaśnienia kilku kwestii związanych z elektroniczną receptą. ////Przy okazji pisania tekstu, uzupełniłem także materiały w przygotowanym przeze mnie ebooku dotyczącym leków i ich stosowania. Tam możecie znaleźć informacje dotyczące stosowania elektronicznej e – recepty. E-book dostępny jest za darmo, wystarczy dołączyć do newslettera.Wysyłam tylko rzetelne informacje o zdrowiu. Zero spamu.Pobierz tutaj: https://lekarzrodzinny.blog/newsletter/////Czym jest elektroniczna recepta?To nic innego, jak kolejna forma wypisania leku przez lekarza. Możecie ją zrealizować w dowolnej aptece, zarówno w kraju, jak i za granicą. Jeżeli tylko e-recepta spełnia kryteria recepty transgranicznej (o czym możecie przeczytać w osobnym artykule), to pozwala na wykupienie leku na terenie całej Unii Europejskiej. Jakie elementy powinna zawierać e-recepta?By recepta była prawidłowo wystawiona, muszą znajdować się na niej następujące elementy:- dane podmiotu, który ją wystawia,- dane wystawiającego ją lekarza,- dane Pacjenta – imię i nazwisko, adres, nr pesel oraz dodatkowe uprawnienia.Kto może otrzymać e – receptę?Receptę elektroniczna może otrzymać każda osoba, w tym także dziecko nieposiadające numeru pesel. Przysługuje ona Pacjentowi ubezpieczonemu w NFZ, jak i Choremu, który nie jest ubezpieczony. Zasadniczo Ministerstwo Zdrowia od stycznia 2020 roku zdecydowanie preferuje formę elektroniczną. Pozwala więc lekarzom na wystawianie recepty w formie papierowej tylko i wyłącznie w określonych sytuacjach. Zdarza się tak, gdy nie mają oni dostępu do internetu, występują problemy z działaniem serwisów NFZ, czy też gdy podczas wizyty domowej nie ma zasięgu i nie sposób wystawić e – recepty. Czy na e – recepcie mogą być wpisane uprawnienia S?Oczywiście, recepta elektroniczna może zawierać uprawnienia S, czyli senioralne na leki wydawane za darmo osobom będącym po 75 roku życia. W momencie pisania tego tekstu jest lipiec 2020 roku. Od 1 lipca miały wejść w życie zmiany w przepisach. Chodziło o to, by receptę na leki ze zniżką “S” mógł wystawić każdy lekarz specjalista, np. kardiolog czy pulmonolog. Do tej pory mógł to robić tylko i wyłącznie lekarz rodzinny. Niestety ze względu na problemy techniczne, Ministerstwo Zdrowia i NFZ wciąż nie udostępniły pełnej funkcjonalności systemu do wystawiania elektronicznych recept. Przeczytaj albo posłuchaj więcej: - Z jakich dodatkowych uprawnień może skorzystać pacjent?- Jakie zniżki mogą znaleźć się w recepcie elektronicznej?- Jak szybko Pacjent musi zrealizować e-receptę?- Jakich leków nie można wystawiać na recepcie z długim terminem ważności?- W jaki sposób można zrealizować e – receptę?- O 4 – cyfrowym kodzie słów kilka- Kilka przydatnych uwag, dotyczących realizowania receptyLINKI:- do wpisu na moim blogu:https://lekarzrodzinny.blog/recepta-elektroniczna/- do wpisu/nagrań dotyczących "Spisu leków" i podawania leków w ogóle:https://lekarzrodzinny.blog/leki-jak-stosowac/- pobierz ebook'a: http://lekarzrodzinny.blog/newsletter/- Internetowe Konto Pacjenta:https://pacjent.gov.pl/internetowe-konto-pacjenta
View 15 more appearances
Share Profile
Are you Alek Biesiada? Verify and edit this page to your liking.

Share This Creator

Recommendation sent

Join Podchaser to...

  • Rate podcasts and episodes
  • Follow podcasts and creators
  • Create podcast and episode lists
  • & much more

Creator Details

Location
Krakow, województwo małopolskie, Poland
Episode Count
18
Podcast Count
2
Total Airtime
6 hours, 20 minutes
PCID
Podchaser Creator ID logo 298380